İçereği Atla

Dijital Adli Bilişim (Digital Forensics) Nedir?

Dijital adli bilişim; bilgisayarlar, akıllı telefonlar, sunucular ve ağ trafiği gibi dijital ortamlarda bulunan kanıtların, hukuksal olarak kabul edilebilir bir şekilde toplanması, analiz edilmesi ve raporlanması sürecidir. Bir hacker saldırısından şirket içi veri hırsızlığına kadar pek çok olayda gerçekleri ortaya çıkaran bu bilim dalıdır.
7 Kasım 2026 yazan
Dijital Adli Bilişim (Digital Forensics) Nedir?
Ayse C.

Dijital Adli Bilişim Süreci Nasıl İşler?

Adli bilişim rastgele bir inceleme değil, katı kuralları olan bir metodolojidir. Süreç genellikle şu dört ana aşamadan oluşur:

  1. Tanımlama ve Koruma (Identification & Preservation): Kanıt olabilecek cihazlar belirlenir. En kritik nokta, kanıtın bozulmasını önlemektir. Cihazlar ağdan izole edilir (Faraday kafesi vb. yöntemlerle) ve mühürlenir.
  2. Kopyalama (Acquisition/Imaging): Orijinal kanıt üzerinde asla çalışılmaz. Cihazın "bit-be-bit" (birebir) kopyası (imajı) alınır. Bu işlem sırasında verinin değişmediğini kanıtlamak için Hash (MD5, SHA-256) değerleri hesaplanır.
  3. Analiz (Analysis): Uzmanlar, imaj üzerinde silinen dosyaları, tarayıcı geçmişini, kayıt defteri (registry) kayıtlarını ve gizli bölümleri inceler. "Saldırgan içeri nasıl girdi?", "Hangi verileri kopyaladı?" gibi sorulara yanıt aranır.
  4. Raporlama (Reporting): Bulgular, teknik olmayan kişilerin (hakimler, yöneticiler) anlayabileceği net bir dille raporlanır.

Adli Bilişim Türleri

Saldırının gerçekleştiği ortama göre inceleme alanları değişir:

  1. Bilgisayar Adli Bilişimi: Sabit diskler, RAM (uçucu bellek) ve işletim sistemi kayıtlarının incelenmesi.
  2. Mobil Adli Bilişim: Akıllı telefonlardan konum verileri, mesajlar ve uygulama kayıtlarının çıkarılması.
  3. Ağ Adli Bilişimi (Network Forensics): Ağ trafiğinin (pcap kayıtları) analiz edilerek siber saldırının rotasının belirlenmesi.
  4. Bulut Adli Bilişimi (Cloud Forensics): Bulut servis sağlayıcılarındaki (AWS, Azure vb.) logların ve sanal makine kayıtlarının incelenmesi.

Adli Bilişimde "Anti-Forensics" Engelidir

Siber saldırganlar izlerini gizlemek için çeşitli yöntemler kullanırlar:

  1. Veri Karartma (Obfuscation): Dosyaların şifrelenmesi veya uzantılarının değiştirilmesi.
  2. Steganografi: Veriyi bir resim veya ses dosyasının içine gizleme.
  3. Veri Silme: Disk alanının üzerine defalarca veri yazarak eski veriyi geri döndürülemez hale getirme (Wiping).

Kullanılan Popüler Araçlar

Uzmanlar bu süreçte lisanslı ve açık kaynaklı güçlü araçlar kullanır:

  1. EnCase / FTK: Sektör standardı olan profesyonel analiz platformları.
  2. Autopsy / Sleuth Kit: Güçlü ve açık kaynaklı analiz araçları.
  3. Volatility: RAM (bellek) analizi için vazgeçilmez bir araç.

Sonuç

Dijital dünyada hiçbir veri tam olarak yok olmaz; sadece bulunması zorlaşır. Dijital Adli Bilişim, siber saldırganların "görünmez" olma illüzyonunu bozan, adaletin dijital ortamdaki temsilcisidir.

Dijital Adli Bilişim (Digital Forensics) Nedir?
Ayse C. 7 Kasım 2026
Bu gönderiyi paylaş
Etiketler
Arşivle
OzzAcademy Çevrimiçi
👋 Merhaba, nasıl yardımcı olabiliriz?