Dijital Adli Bilişim Süreci Nasıl İşler?
Adli bilişim rastgele bir inceleme değil, katı kuralları olan bir metodolojidir. Süreç genellikle şu dört ana aşamadan oluşur:
- Tanımlama ve Koruma (Identification & Preservation): Kanıt olabilecek cihazlar belirlenir. En kritik nokta, kanıtın bozulmasını önlemektir. Cihazlar ağdan izole edilir (Faraday kafesi vb. yöntemlerle) ve mühürlenir.
- Kopyalama (Acquisition/Imaging): Orijinal kanıt üzerinde asla çalışılmaz. Cihazın "bit-be-bit" (birebir) kopyası (imajı) alınır. Bu işlem sırasında verinin değişmediğini kanıtlamak için Hash (MD5, SHA-256) değerleri hesaplanır.
- Analiz (Analysis): Uzmanlar, imaj üzerinde silinen dosyaları, tarayıcı geçmişini, kayıt defteri (registry) kayıtlarını ve gizli bölümleri inceler. "Saldırgan içeri nasıl girdi?", "Hangi verileri kopyaladı?" gibi sorulara yanıt aranır.
- Raporlama (Reporting): Bulgular, teknik olmayan kişilerin (hakimler, yöneticiler) anlayabileceği net bir dille raporlanır.
Adli Bilişim Türleri
Saldırının gerçekleştiği ortama göre inceleme alanları değişir:
- Bilgisayar Adli Bilişimi: Sabit diskler, RAM (uçucu bellek) ve işletim sistemi kayıtlarının incelenmesi.
- Mobil Adli Bilişim: Akıllı telefonlardan konum verileri, mesajlar ve uygulama kayıtlarının çıkarılması.
- Ağ Adli Bilişimi (Network Forensics): Ağ trafiğinin (pcap kayıtları) analiz edilerek siber saldırının rotasının belirlenmesi.
- Bulut Adli Bilişimi (Cloud Forensics): Bulut servis sağlayıcılarındaki (AWS, Azure vb.) logların ve sanal makine kayıtlarının incelenmesi.
Adli Bilişimde "Anti-Forensics" Engelidir
Siber saldırganlar izlerini gizlemek için çeşitli yöntemler kullanırlar:
- Veri Karartma (Obfuscation): Dosyaların şifrelenmesi veya uzantılarının değiştirilmesi.
- Steganografi: Veriyi bir resim veya ses dosyasının içine gizleme.
- Veri Silme: Disk alanının üzerine defalarca veri yazarak eski veriyi geri döndürülemez hale getirme (Wiping).
Kullanılan Popüler Araçlar
Uzmanlar bu süreçte lisanslı ve açık kaynaklı güçlü araçlar kullanır:
- EnCase / FTK: Sektör standardı olan profesyonel analiz platformları.
- Autopsy / Sleuth Kit: Güçlü ve açık kaynaklı analiz araçları.
- Volatility: RAM (bellek) analizi için vazgeçilmez bir araç.
Sonuç
Dijital dünyada hiçbir veri tam olarak yok olmaz; sadece bulunması zorlaşır. Dijital Adli Bilişim, siber saldırganların "görünmez" olma illüzyonunu bozan, adaletin dijital ortamdaki temsilcisidir.